O pasado 12 de setembro, o concello de Moeche acolleu o Primeiro Encontro de Comunidades Enerxéticas de Galicia, organizado por Redenerxía. Reunímonos 29 persoas, representando a máis de 6 Comunidades Enerxéticas xa en marcha e de 3 iniciativas que están a dar os seus primeiros pasos.

O encontro foi posible grazas aos catro GDR que impulsan Redenerxía: Seitura 22, Terra Chá, Terras de Miranda e Ulla-Tambre-Mandeo, e á colaboración do Observatorio Eólico de Galicia (OEGA), do Concello de Moeche e da Comunidade Enerxética ACER Moeche.

O noso obxectivo era sinxelo pero ambicioso: crear unha comunidade de comunidades, poñer en común experiencias e sentar as bases para colaborar en proxectos futuros. 

Un mosaico de realidades, un mesmo camiño

Cada Comunidade Enerxética compartiu en que punto se atopa, e quedou claro que, aínda que todas camiñan cara ao mesmo, fano a ritmos distintos.

• Xermade, Moeche e Portabouza levan máis camiño percorrido: as tres teñen instalacións de entre 40 e 60 kWp, aínda que seguen agardando o visto e prace administrativo (de distintas administracións) para poder arrancar a compartir enerxía.

• Porto do Cabo, O Rosal e San Sadurniño avanzan con paso firme: constituídas legalmente, con estudos técnicos, están a definir xa os seus seguintes pasos.

• Bergondo (A Campiña), as Comunidades de Montes da Pedra e de Muras empezan a explorar o camiño, desde negociar con industrias veciñas ata aproveitar a repotenciación dos seus parques eólicos como posible punto de partida de iniciativas comunitarias de enerxía. 

Un reto repetiuse en varios dos casos: os atrancos da burocracia, nas súas distintas formas. Permisos que non chegan, licenzas que se eternizan, e no caso de Portabouzas, atrancos de Patrimonio. Tamén os elevados prezos do seguro — problema compartido por varias comunidades -  o cal deu pe a unha nova iniciativa para empezar a traballar colectivamente na negociación das pólizas para conseguir mellorres ofertas.

Levamos connosco novas alianzas, e aprendizaxes útiles como as que compartiu Xosé Manuel Golpe (AGACEN), que nos resolveu dúbidas legais clave sobre a compra de electricidade, a cesión de electricidade por parte de empresas a terceiros, e sobre como negociar a repotenciación eólica sen dividir a veciñanza.

Mercar xuntas: unha idea con potencial

Debatemos sobre compras colectivas —desde gasóleo ata coches compartidos ou enerxía— e sobre a aplicación de software que Marcos (da CE de Moeche) está a desenvolver para administrar as comunidades, centralizar datos de consumo e facilitar estas compras entre varias. Tamén falamos claro dos seus límites: esixen dedicación, poden priorizar o aforro sobre a sustentabilidade, non permiten avanzar na autonomía enerxética e non deben deixar fóra ás familias con Bono Social.

Que priorizamos?

Nunha dinámica de grupo, as CE coincidiron en algo revelador: o que máis nos mobiliza hoxe non é tanto xerar enerxía como facer cousas xuntas. As accións sociais, as compras colectivas e a rehabilitación enerxética coláronse por diante mesmo dos proxectos de enerxía fotovoltaica, mentres que a eólica, a minihidráulica e o vehículo eléctrico quedaron para máis adiante polos seus custos e a súa complexidade.

Coñecimos varios proxectos que abren horizontes: o software que está a desenvolverse para a ACER Moche, o proxecto de Enerxía Comunitaria (camiño do primeiro parque eólico comunitario de Galicia), Nosa Enerxía (que busca avanzar para comercializar enerxía 100% renovable dende unha base comunitaria, e apoiar e promover proxectos de comunidades enerxéticas), ou a AGACEN, que está orientada a servir de núcleo profesionalizado para federar ás comunidades enerxéticas galegas.

O que vén

Redenerxía seguirá acompañando ás Comunidades Enerxéticas galegas ata finais de 2027, co horizonte de que sexan elas mesmas quen se autoxestionen para abordar desafíos e proxectos en cmún. Xa temos un directorio de contactos activo entre todas as CE participantes, e preparámonos xuntas para futuras oportunidades, como a xestión dunha OTC.

Grazas a todas as persoas e comunidades que fixeron posible este primeiro encontro. Se formas parte dunha comunidade enerxética galega —ou estás a pensar en poñer unha en marcha— este é o teu sitio para compartir e colaborar.